Thông tư 03/2025/TT-NHNN sửa đổi Thông tư 05/2014/TT-NHNN, cho phép một số nhóm nhà đầu tư nước ngoài mở thêm tài khoản theo mã giao dịch chứng khoán, đồng thời siết mục đích chuyển tiền.
1. Mở rộng các trường hợp ngoại lệ khi mở nhiều tài khoản FIIA (Điều 5)
Thông tư 03 vẫn giữ nguyên tắc chung rằng nhà đầu tư nước ngoài chỉ được mở 01 tài khoản tại 01 ngân hàng được phép, nhưng cho phép 03 nhóm chủ thể mở thêm tài khoản tương ứng với mã số giao dịch chứng khoán được cấp:
- Công ty chứng khoán nước ngoài: Được phép mở tối đa 02 tài khoản (01 tài khoản tự doanh và 01 tài khoản môi giới cho khách hàng).
- Quỹ đầu tư nước ngoài/tổ chức do nhiều công ty quản lý quỹ quản lý: Được phép mở 01 tài khoản cho mỗi danh mục đầu tư do một công ty quản lý quỹ quản lý, hoặc cho danh mục tự quản lý có STC riêng.
- Tổ chức đầu tư của chính phủ nước ngoài/tổ chức tài chính quốc tế: Được phép mở 01 tài khoản cho mỗi danh mục đầu tư lưu ký tại một ngân hàng lưu ký và có mã số giao dịch chứng khoán riêng.
2. Giao dịch bắt buộc thực hiện qua FIIA (Điều 4)
Mọi hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam thuộc 04 nhóm sau phải sử dụng tài khoản đầu tư gián tiếp nước ngoài (FIIA):
- Mua bán chứng khoán trên thị trường chứng khoán Việt Nam và các giấy tờ có giá khác.
- Góp vốn, mua cổ phần hoặc phần vốn góp tại doanh nghiệp chưa niêm yết (trừ trường hợp phải sử dụng Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp theo Thông tư số 06/2019/TT-NHNN).
- Ủy thác đầu tư bằng VND thông qua công ty quản lý quỹ hoặc tổ chức được phép khác.
- Giao dịch các loại chứng khoán khác theo quy định của pháp luật về chứng khoán.
3. Nguyên tắc hoạt động và yêu cầu về hồ sơ
| Tiêu chí | Những điểm đáng chú ý về quy định tại Thông tư số 03/2025/TT-NHNN |
|---|---|
| Mở rộng giao dịch dòng tiền vào (Điều 6.1) | - Lãi/các khoản thu hợp pháp khác phát sinh từ giao dịch mua cổ phiếu không cần ký quỹ trước (NPF) của nhà đầu tư tổ chức nước ngoài. - Nhận và hoàn trả tiền đặt cọc/ký quỹ. - Chuyển tiền từ FIIA cũ sang FIIA mới khi đổi ngân hàng được ủy quyền. |
| Mở rộng giao dịch chuyển tiền ra nước ngoài (Điều 6.2) | - Thanh toán các khoản lỗ/chi phí phát sinh từ việc nhà đầu tư tổ chức nước ngoài mua cổ phần NPF. - Thanh toán thuế, phí, lệ phí và tiền phạt hành chính. - Thanh toán tiền đặt cọc/ký quỹ hoặc chuyển ra nước ngoài khoản tiền đặt cọc được hoàn lại. - Chuyển tiền sang FIIA mới khi thay đổi ngân hàng được ủy quyền. |
| Loại bỏ các danh mục dòng tiền vào/ra chung | Loại bỏ hoàn toàn các nhóm nội dung rộng như “thanh toán các chi phí hợp pháp phát sinh tại Việt Nam” và “các dòng tiền hợp pháp khác”. |
| Nguyên tắc về tài khoản và lệnh chuyển tiền (Điều 3.6, 3.7) | • Nghiêm cấm FIIA chung (do hai hoặc nhiều tổ chức đồng sở hữu). • Lệnh thanh toán phải nêu rõ mục đích chuyển tiền cụ thể để ngân hàng xác minh và lưu hồ sơ. |
| Hồ sơ mở tài khoản (Điều 5.4) | • Tài liệu/dữ liệu do nước ngoài cấp phải được công chứng hoặc hợp pháp hóa lãnh sự trong vòng 12 tháng trước khi nộp cho ngân hàng. • Ngân hàng có thể đồng ý không dịch tài liệu nước ngoài sang tiếng Việt nhưng vẫn phải xác minh nội dung và cung cấp bản dịch tiếng Việt có chứng thực khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu. |
Hành động chiến lược
Để tuân thủ đầy đủ quy định về ngoại hối và tối ưu hiệu quả hoạt động, nhà đầu tư nước ngoài nên thực hiện 03 bước sau:
STC rà soát và tái cơ cấu tài khoản
Công ty môi giới nước ngoài và quỹ đa quản lý cần rà soát phân bổ STC và đăng ký FIIA riêng cho từng danh mục hoặc mảng kinh doanh theo quy định mới.
Cập nhật quy trình thanh toán và mô tả chuyển tiền
Điều chỉnh kiểm soát ngân quỹ nội bộ để chỉ thị thanh toán nêu rõ mục đích chuyển tiền hợp lệ, phù hợp với phạm vi quy định tại Thông tư 03.
Xác minh thời hạn hiệu lực pháp lý của hồ sơ tài khoản
Rà soát toàn bộ hồ sơ doanh nghiệp và giấy ủy quyền do cơ quan nước ngoài cấp, bảo đảm công chứng/hợp pháp hóa còn hiệu lực 12 tháng khi nộp cho ngân hàng trong nước/lưu ký.
TỐI ƯU HÓA HOẠT ĐỘNG, ĐỒNG THỜI SIẾT CHẶT KIỂM SOÁT VỐN GIÁN TIẾP
Tính linh hoạt trong vận hành được mở rộng nhờ cơ cấu đa tài khoản dựa trên STC dành cho các tổ chức tài chính quốc tế. Đồng thời, tính minh bạch của thị trường được nâng cao thông qua việc chuẩn hóa các dòng tiền được phép và áp dụng nghiêm thời hạn hiệu lực pháp lý 12 tháng đối với hồ sơ nước ngoài.
